طبق این خبر موضوعات جالبی چون اخراج تدریجی مهاجران، احداث دانشگاه در هرات، بورسیه تحصیلی برای داشجویان افغانستان، و نظائر آن سخن رفته است افزون بر اینکه حضور طالبان به عنوان یک گروه جنایتکارطالبان به عنوان یک مشکل عنوان شده است.

ولی چیزی که بعد از این سفر نتیجه ملموس آن روشن گردید بر خورد شدید با مهاجران بود، و طرح اخراج مهاجران غیر قانونی که از محرومترین قشر طبقه افغانستان می باشند. وبه خاطر مشکلات فقر، بیکاری، و هزاران مشکل طاقت فرسای دیگر به ایران پناه آورده اند. با شدید ترین برخورد مواجه شدند.

اولین نتیجه سفر آقای اسپنتا عاید مهاجرانی که در زمین جل و در آسمان ستاره ندارد، عاید شد.

بیشتر این مهاجران، از طبقه هزاره و از نظر مذهب شیعه مذهب اند و بیشترین آنها از مناطقی هستند که در بدترین وضعیت قرار دارند. مناطقی که از بازسازی فقط نام آن را شنیده اند. وبس.

مناطقی که به خاطر محروم بودن مردم آن همانطوری که دولت افغانستان توجهی نکرده اند، متاسفانه کشورهای کمک گر به بازسازی افغانستان هم توجه نکرده اند. به عنوان نمونه می شود به ولایتی جدید التاسیس دایکندی (ارزگان شمالی) اشاره کرد.

این ولایت مردم آنها از نظر طایفه متعلق به مردم هزاره و از نظر مذهب شیعه اند و همچون سایر هزاره جات در زمستان به خاطر سری و بدبودن راه و همچنین به خاطر ناامنیهای که طالبان در سمت هلمند و قندهار و ارزگان جنوبی به وجود آورده اند در محاصره کامل به سر می برند و همینطور می شود به دیگر مناطق مرکزی مثال زد.

کشورهای  کمک گر به باز سازی افغانستان همسایه و همچنین دولت افغانستان تا به حال چه گامی برای این گونه مناطق محروم برداشته اند؟

کدام جاده ای در این مناطق ساخته و یا اسفالت شده تا در زمستان در محاصره زندگی نکنند؟

کدام مکتب و یا مدرسه در این مناطق ساخته و یا تعمیر شده اند؟

کدام درمانگاه وکلینک در این مناطق احداث شده اند؟

تا جایی که ما اطلاع داریم در دوولسوالی یکی کجران و دیگری کیتی که مردم آن به طور کامل شیعه مذهب اند و از سمت جنوب و جنوب شرقی به خاطر نا امنی طالبان، و از سمت شمال و شمال غربی به خاطر بدین راهها در زمستان در محاصره یم برند. حتی یک درمانگاه که مریضهای در حال مرگ را تداوی کند وجود ندارد، به جز از یک درمانگاه که توسط یک مؤسسه خیریه کوریایی و آن هم توسط فعالیت یک داکتر از این مناطق به خاطر آشنایی هایی که در دوران جهاد در پاکستان با آن مؤسسه داشت، چون داکتر بود، احداث شده است. یادم است وقتی همین داکتر (آقای داکتر فروتن) در دوران نا امنی کابل مجبور به مهاجرت در ایران شد، سه ماه تلاش کرد تا در ایران برایش کاری به دست بیاورد، موفق نشد، حتی بیمارستانهایی بود که موافق بود، ولی به خاطر عدم همکاری وزارت بهداشت نتوانست کاری به دست بیاورد، مجبور شد برود پاکستان، ور وزهای سختی را بگذراند، به وسیله یکی از دوستان قدیمی اش، در بیمارستان خیریه که توسط خارجیها در پاکستان اداره می شد، مشغول به کارشد، و نتیجه همان آشناییهای وی در پاکستان این شد، تاب تواند یک درمانگاه خیریه ای را در همین مناطق محروم تاسیس کند.

شاید این سخن بی ربط به نظر برسد. منظور رسیدن به این نکته است که بیشتر مهاجرین حالا اسمش را بگذاریم غیر قانونی از این گونه مناطق محروم اند. که حالا به بدترین وجه با آنها رفتار می شود. و دولت افغانستان به خصوص وزیر خارجه آن چشم بسته از این گونه مشکلات می گذرد. چون خودشان تعلق به قوم و مناطقی دارند که طعم تلخ چنین مشکلات را نچشیده و ندیده اند.

کمکهای بازسازی کشورها و به خصوص کشورهای همسایه صرف شهرهایی که چندنی نیازی ندارند، نظیر هرات، شمال افغانستان ویا جنوب کشور می شود، اما مناطق مرکزی همچنان که در دوران حکومتهای فاشیستی و ستمگر گذشته محروم ومظلوم بودند. در دورانهای دهه بازسازی افغانستان، نیز محروم اند. و مردم آن به که به خاطر ادامه زندگی، و کمک رسانی به فامیلان  واقوامش دست به مهاجرت می زنند و دولت برای اینکه مشکلات آنها را در داخل افغانستان حل کنند، برای آنها در خارج از افغانستان مشکل به وجود می آورد.

در این روزها در ایران همه سخن از رفتار ناصحیح ماموران نسبت به مهاجران دارند.

دور بعضی شهرهای نظیر زابل  خبر خراب کردن خانه های متعلق به مهاجرین توسط بلدوزر شنیده می شود.

تعبیر زابل کربلا به کار برده می شود و ....

خبرهایی دیگر از بدرفتاری با مهاجران غیر قانونی (به تعبیر وزیر خارجه افغانستان) در سایر شهرها نیز شنیده شده است.

با توجه به اینکه زمین مال خداوند است و مالک حقیقی و مالک خود انسانها نیز خداوند است.  ولی کشور جمهوری اسلامی ایران می تواند بر اساس عرف کشورها و عرف بین الملل کسی را در کشوری که متعلق به خود می داند راه بدهد یا بیرون کند ولی آنچه انتظار می رود رفتار اسلامی و انسانی با مهاجرین است. همین مهاجرین غیر قانونی چه به بسا که حقوق زیادی از آنها پامال شود. اموالی که از طریق کار و با زحمت به دست آورده به دست آنها نرسد.

چه بسا همین مهاجران از مهاجرانی هستند که در دوران اشغال افغانستان مهاجر شدند و خانه های شان را از دست دادند. و به هنگام پیش آمدن شرایط جدید در افغانستان به افغانستان برگشتند ولی باز در اثر فشارهای مضاعف مجبور شدند به مهاجرت دست بزنند.

همین مهاجران غیر قانونی فرزندان شان به ایران متولد شده اند. با فرهنگ و آداب خو گرفته اند. آیا کسانی که بیش از ۲۰ و یا ۲۵ سال در کشوری بماند و آنجا متولد بشود عرف کشورها چه ایجاب می کند؟ یا عرف دینی چه ایجاب می کند؟

هرچند معتقدیم که بازگشت مهاجرین قطعا به نفع خود مهاجرین خواهد بود و همانند سایر شهروندانی که در افغانستان اند باید بسازد و بسوزد. ولی هستند مهاجرینی که در شرایط فعلی و نداشتن وضعیت و جای مناسب و نبودن کار زندگی برای آنها طاقت فرسا و غیر قابل تحمل اند.

در پایان آنچه که می خواهم نتیجه بگیرم این است که دولت افغانستان با در نظر گرفتن نیازهای جدی ولایتها و کاستن تبعیضهای نژادی و منطقه ای به ولایتها و ولسوالیهای محروم نیز توجه بکنند. و نیز دولت  ایران در اخراج مهاجرانَ با پیش گرفتن صبر و حوصله زمینه مانع فشار مضاعف بر مهاجرین گردد.

مطالب مرتبط با وضعیت مهاجرین افغانستان در ایران